NIỀM TIN NGÂY THƠ VỀ BẢN CHẤT LƯƠNG THIỆN CỦA NGƯỜI VIỆT

NIỀM TIN NGÂY THƠ VỀ BẢN CHẤT LƯƠNG THIỆN CỦA NGƯỜI VIỆT
Gần đây chúng ta thường bị shock trước tội ác của con người trong xã hội: thầy dâm ô trẻ em trong lớp học, ông già dâm ô đứa bé đáng tuổi cháu, cô giáo bắt học sinh uống nước giẻ lau, thanh niên phanh thây người tình, vợ tạt a xít tình địch, chồng đốt xác vợ, hai vợ chồng chặt đầu cắt tứ chi hàng xóm vì tranh chấp đất đai…
Toàn những chuyện man rợ mà chúng ta không hề có một chút kinh nghiệm nào từ quá khứ dân tộc. Chúng ta shock là phải. Nhưng trong cái bàng hoàng của chúng ta cũng có cái gì không đúng.
Lâu nay chúng ta quen nghĩ: cái ác ở mức độ man rợ thú tính như thế nó là thứ xa lạ ở đâu tới, chứ bản chất người Việt chúng ta không như thế. Chính đây là chỗ chúng ta sai lầm.
Nghĩ như thế là chúng ta không hiểu gì về con người. Chúng ta trưởng thành từ văn hóa Khổng nho, nơi lễ nghi, tôn ti có phần giúp chúng ta bị ràng buộc trong những khuôn khổ đạo đức và khuôn khổ làng xã; ở đó, cái thú tính của chúng ta không có nhiều cơ hội để nảy nầm. Cùng lắm, chúng ta nhiễm vài thói hư tật xấu không phương hại gì nhau là mấy. Vả lại, ai cũng nghèo như nhau, ác với nhau thì lợi ích gì?
Nay khi xã hội đổi thay, pháp luật thay cho nho giáo, tính đảng thay cho tính làng xã, nhà nước quản lí cái gì cũng chẳng tới nơi, luân lí xã hội hao mòn dần đi chỉ thấy thi đua với phong trào là nhân rộng mãi ra, cộng thêm bất công xã hội và phân hóa giàu nghèo gia tăng; giàu có đi liền với tham lam và bè phái quyền lực ăn chia; và quan trọng nhất, giáo dục vốn là thành trì cuối cùng giữ cho xã hội khỏi mọi sự băng hoại thì băng hoại từ trong ra, từ trên xuống.. thì cái con thú trong mỗi chúng ta ngọ nguậy bứt xiềng.
Đừng hồn nhiên nói rằng người Việt ta vốn bản chất tốt đẹp nữa. Con người ở đâu trên thế gian này cũng chung một cơ chế: luôn có ít nhất hai công tắc thiện ác bên trong. Một xã hội nhân bản, công bằng sẽ bật cái công tắc tử tế bên trong chúng ta và ngược lại, xã hội chó đểu sẽ bật cái công tắc chó đểu. Còn bật được hay không, mỗi người còn có một nền tảng văn hóa và giáo dục đến từ gia đình, từ những may mắn gặp được thiện duyên ở đời, từ niềm tin vào sự soi xét của Chúa trời, từ bản lĩnh cá nhân..
Nói vậy là để thấy, vô thần là rất nguy hiểm. Tôi không cần biết tôn giáo của bạn là gì, nhưng nếu bạn không có niềm tin vào lẽ công bằng, thiện- ác, nhân quả, con người.. Thì xã hội này rất dễ bật được các công tắc quỷ dữ trong bạn.
Bởi vì, khi Chúa chết, chuyện gì cũng có thể xảy ra- Nietzsche.
Đừng shock về con người nữa. Chẳng có gì ở con người xa lạ với chúng ta hết.
Vấn đề của chúng ta là ở cái xã hội này. Xã hội mới là vấn đề chúng ta cần giải quyết.
Lập luận của tôi loại trừ một số trường hợp mà những bất trắc sinh học có vai trò quyết định trong việc biến một người thành kẻ nguy hiểm cho xã hội. (Ai đọc “Của Chuột và người” rồi sẽ hiểu- có một giống người sinh ra đã mất khả năng kiểm soát đối với cơ thể của mình và do đó rất bạo lực, dù cố ý hay không).

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *